COP31’de Gıda ve Su Güvenliği İçin Biyoalgılayıcılar Masaya Yatırıldı
COP31'de Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, gıda ve su güvenliğinde mikotoksin ve kirlilik tespitine yönelik biyoalgılayıcı teknolojilerini anlattı.
Gümüşhane Çağrı Editör | Gümüşhane Eklendi

COP31 kapsamında Yeşil Bölge’de düzenlenen “Gıda, Tarım ve Sağlık” oturumunda TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, gıda ve su güvenliğinde kullanılan biyoalgılayıcı teknolojilerini ele aldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın organize ettiği oturumda Gürsan, “Gıda ve Su Güvenliğine Yönelik Biyoalgılayıcılar” başlıklı sunumunda iklim değişikliğinin bu alandaki etkilerine dikkat çekti.
İklim değişikliğinin gıda ve suya etkisi
Gürsan, sıcaklık ve yağış rejimlerindeki değişimlerin tarımsal üretimi, su kalitesini ve insanların gıda ile su kaynaklı risklere maruziyetini doğrudan etkilediğini belirtti. Sunumda, bu tehditlerin erken tespitinde biyosensör sistemlerinin üstleneceği rol değerlendirildi.
Biyoalgılayıcıların çalışma prensibi ve kullanım alanları
Aptamer, antikor ve enzim gibi biyolojik tanıma elemanları, hedef maddeyle etkileşime girerek ölçülebilir sinyal üretiyor. Bu yapılar; mikotoksinler, patojenler, pestisitler ve antibiyotik kalıntılarının belirlenmesinde kullanılabiliyor. Sunumda gıda güvenliği kapsamında zearalenon, patulin ve aflatoksin B1 gibi mikotoksinlere yönelik güncel araştırmalar ve uygulama örnekleri paylaşıldı.
Su güvenliği tarafında ise ağır metal iyonları ve ilaç kalıntılarına yönelik sensör yaklaşımları ile mikrobiyal kirliliğin izlenmesinde kullanılan ticari sistemler ele alındı. Taşınabilir okuyucular ve akıllı telefon destekli ölçüm teknolojilerinin, laboratuvar dışında da hızlı tarama imkânı sunabileceği vurgulandı.
Sahada güvenilirlik için performans ölçütleri
Gürsan, bu teknolojilerin sahada güvenilir sonuç verebilmesi için seçicilik, matriks etkisi, geri kazanım ve tekrarlanabilirlik gibi ölçütlerin gerçek örnekler üzerinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Sonuçların uygun referans yöntemlerle karşılaştırılmasının, biyoalgılayıcıların güvenilirliğinin ortaya konulması açısından belirleyici olduğunu ifade etti.
Oturumda ayrıca COP31 Yeşil Bölge’nin “Gıda, Tarım ve Sağlık” programı kapsamında tarım ve gıda güvenliği, sulama ve su verimliliği, gıda sistemleri ile iklim değişikliği ve sağlık konuları farklı kurum ve uzmanlarca değerlendirildi. Programda TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), HEKTAŞ ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) temsilcileri de sunum yaptı.


